Saucony Endorphin Speed 5 to but, który podważa sens istnienia klasycznego podziału na buty treningowe i startowe – i robi to z zaskakującą pewnością siebie. Zamiast karbonowej przesady dostajemy bardziej cywilizowaną dynamikę, która nie wymaga biegania wyłącznie na granicy. To model, który nie krzyczy „jestem szybki”, tylko po prostu przyspiesza, kiedy tego chcesz – i nie karze za spokojniejsze dni. Pytanie brzmi: czy w świecie coraz bardziej ekstremalnych konstrukcji właśnie taka równowaga nie staje się największą przewagą?
Podstawowe informacje
Dane techniczne
Przeznaczenie
Saucony Endorphin Speed 5 to lekki but treningowo-startowy do szybkich jednostek i startów od 5 km do maratonu. Nadal pełni rolę pomostu między codziennym treningiem a wyścigiem, ale robi to bardziej dojrzale – stabilniej i bardziej przewidywalnie niż wcześniejsze wersje. To sensowna alternatywa treningowa dla zawodników biegających w karbonie, a dla wolniejszych biegaczy – jeden z najłatwiejszych sposobów, by wejść w świat szybszego biegania bez nadmiernej agresji. Nie ma tu karbonu, jest nylonowa płytka i bardzo sprężysta pianka, co daje dużo dynamiki bez „zero-jedynkowego” charakteru – dlatego dla wielu osób to wciąż może być pierwsza, naprawdę udana startówka.
Plusy
- wyjątkowa responsywność, idealna do szybkich treningów i tempówek
- płytka z nylonu, bardziej elastyczna niż włókno węglowe,
- komfort i wszechstronność
- bardzo dobra wentylacja cholewki
- trwała podeszwa z większą ilością gumy
Minusy
- mniej agresywny charakter w porównaniu do butów z pełną płytką karbonową
Kup 15% taniej z kodem rabatowym PAWEŁBIEGA15
na produkty nieprzecenione
Kluczowe parametry – porównanie generacji
| ENDORPHIN SPEED 5 | ENDORPHIN SPEED 4 | |
|---|---|---|
| Wysokość podeszwy | 36/28 mm | 36/28 mm |
| Drop | 8 mm | 8 mm |
| Waga męska | 237 g | 245 g |
| Waga damska | 204 g | 218 g |
| Cholewka | Engineered Mesh, cieńszy, bardziej oddychający | Engineered Mesh, bardziej miękki, mniej oddychający |
| Podeszwa środkowa | PWRRUN PB + płyta nylonowa z 1 skrzydłem | PWRRUN PB + płyta nylonowa z 2 skrzydłem |
| Podeszwa zewnętrzna | XT‑900, większa ilość gumy | XT‑900, mniejsza ilość gumy |
Buty do biegania Saucony – przegląd oferty
Na początek warto uporządkować endorfinowy chaos, bo linia Saucony jest dziś bardziej rozbudowana niż kiedykolwiek. W uproszczeniu modele można ustawić według poziomu agresji i szybkości: od najbardziej wyczynowych Endorphin Elite, przez startowy Endorphin Pro, przez super-treningówkę Endorphin Trainer, po bardziej użytkowe Endorphin Speed i Azura. Speed 5 ląduje dokładnie pośrodku – bliżej ścigania niż codziennego klepania kilometrów, ale bez bezkompromisowego charakteru karbonowych modeli. To właśnie ten model spina całą linię, będąc najbardziej uniwersalnym i najłatwiejszym w odbiorze wyborem.
Po więcej informacji zapraszam do zestawienia butów biegowych Saucony.
| STARTOWE | TRENINGOWO- STARTOWE | |
|---|---|---|
| maksymalna dynamika |  Endorphin Elite 2 | |
| bardzo duża dynamika |  Endorphin Pro 4 |  Endorphin Trainer |
| duża dynamika |  Endorphin Speed 5 | |
| umiarkowana dynamika |  Endorphin Azura |
Miejsce w rotacji butów biegowych
Jak może wyglądać przykładowa rotacja uwzględniająca Endorphin Speed 5? Już pokazuję! W tym przypadku mamy trzy modele o różnym przeznaczaniu. Każdy z nich też sprawia że twoje stopy i ciało pracują inaczej oraz inaczej rozkładają zmęczenie na grupy mięśni i ścięgien. Taka rotacja nie tylko zapewnia różnorodność bodźców dla ciała ale obejmuje też pełne spektrum treningowe i uzupełnia się wzajemnie. Elite 2 to but na starty, który zapewnia ekstremalną dynamikę i maksimum wydajności. Speed 5 to but na interwały i tempówki, który zapewnia responsywność na szybkich jednostkach bez nadmiernego zmęczenia. Guide 19 to but treningowy na spokojne wybiegania i regenerację. Oferuje amortyzację, stabilność i bezpieczeństwo dla biegaczy z lekką nadpronacją.
| GUIDE 19 | ENDORPHIN SPEED 5 | ENDORPHIN ELITE 2 |
|---|---|---|
 | | |
| spokojne wybiegania, regeneracja | interwały, biegi tempowe | starty i zawody |
Alternatywy dla Saucony Endorphin Speed 5
Segment butów treningowo-startowych to dziś segment bardzo różnorodny. Można w nim znaleźć propozycje modeli z płytką z włókna węglowego, modele z płytkami niekarbonowymi ale bardziej elastycznymi (jak choćby Elite 5) oraz modele bez płytek. Obecność płytki zazwyczaj nadaje danemu modelowi więcej szybkości i dynamicznego charakteru. Modele bez płytek są najbardziej elastyczne. Saucony Endorphin Speed 5 jest pośrodku tej skali.
| MODEL | WYSOKOŚĆ PODESZWY (mm) | DROP (mm) | WAGA MĘSKI (gram) | WAGA DAMSKI (gram) | CENA (zł) |
|---|---|---|---|---|---|
| adidas Adizero Boston 13 | 36/30 | 6 | 260 | 219 | 699 |
| adidas Adizero Evo SL | 39/33 | 6 | 224 | 188 | 649 |
| Asics Magic Speed 5 | 37,5/30,5 | 7 | 196 | 207 | 854 |
| Asics Noosa Tri 16 | 34,5/29,5 | 5 | 215 | 185 | 699 |
| Brooks Hyperion 3 | 36/28 | 8 | 241 | 210 | 649 |
| Brooks Hyperion Max 3 | 46/40 | 6 | 280 | 249 | 699 |
| Hoka Mach X3 | 46/41 | 5 | 289 | 243 | 849 |
| New Balance Rebel v4 | 30/22 | 8 | 211 | 177 | 729 |
| Nike Zoom Fly 6 | 42/34 | 8 | 265 | 214 | 749 |
| Saucony Endorphin Speed 5 | 36/28 | 8 | 237 | 204 | 749 |
| Puma Deviate Nitro 4 | 39/29 | 10 | 280 | 236 | 779 |
Nylon zamiast karbonu – świadomy kompromis
Konstrukcja podeszwy w Endorphin Speed 5 opiera się na sprawdzonym schemacie. Nadal mamy tu grubą warstwę pianki PWRRUN PB – bardzo lekkiej i sprężystej. Wysokość podeszwy pozostaje bez zmian i wynosi 36 mm pod piętą oraz 28 mm pod przodem, co daje dobrą amortyzację, której daleko do maksymalizmu. To wystarczająco dużo pianki aby zachować funkcjonalność. Taka nieprzesadna ilość sprawia, że Endorphin Speed 5 jest butem wystarczająco stabilnym i osadzonym nieco bliżej ziemi.
Dla ciężkich biegaczy może być to zbyt mało. Idealny biegacz dla tych butów to biegacz raczej lekki – ważący do 80-85 kilogramów masy ciała. W takim przypadku but sprawdzi się najlepiej.
Poza pianką w Endorphin Speed 5 mamy nylonową płytkę, ale jej kształt w porównaniu do poprzedniego modelu został zmieniony – zamiast wcześniejszej, dwuskrzydłowej płytki zastosowano prostszą, jednoskrzydłową formę. Jest ona nadal lekko wyprofilowana i współpracuje z geometrią buta, ale mniej „rozlewa się” na boki podeszwy, co przekłada się na bardziej naturalne czucie pod stopą. W praktyce oznacza to mniej ingerencji w biomechanikę i bardziej płynne przejście z lądowania do wybicia.
Działanie płytki pozostaje podobne do karbonu: usztywnia geometrię buta, wspiera szybkie przetoczenie i trzyma sprężystą piankę w ryzach. Różnica w stosunku do płytki karbonowej to elastyczność. Tworzywo nylonowe jest znacznie bardziej elastyczne. Łatwiej się zgina, lepiej „pracuje” przy niższych prędkościach i nie wymaga agresywnego biegania, żeby pokazać swoje zalety. Efekt to mniejsza sztywność i trochę mniej odbicia niż w topowych startówkach, ale w zamian dużo większa dostępność – but, niczego nie narzuca ale potrafi pomóc gdy tylko tempo przyspiesza.
Minimalizm z dobrym „gripem”
Podeszwa zewnętrzna w Endorphin Speed 5 jest dość minimalistyczna. Saucony stosuje tu segmenty gumy XT-900 w kluczowych strefach – na pięcie i w przedniej części stopy – pozostawiając środek bardziej odsłonięty, żeby ograniczyć wagę. Plusem jest tutaj na pewno zwiększona ilość gumy w stosunku do poprzedniej edycji. To daje i więcej przyczepności i większą odporność na zużycie. Możemy więc założyć że Speed 5 posłuży pod tym kątem dłużej niż Speed 4.
Bieżnik ma płytkie, 0,9 milimetrowe rowki, szczególnie w przodostopiu, co poprawia elastyczność i daje trochę „gripu”. Nie jest to bardzo agresywny wzór, raczej nastawiony na asfalt i twarde nawierzchnie. Pod względem przyczepności Speed 5 wypada bardzo solidnie, zwłaszcza na suchej nawierzchni, gdzie kontakt z podłożem jest bardzo przewidywalny. Kluczowe jest też to, że trakcja nie ogranicza dynamiki, tylko pozwala płynnie przechodzić przez fazę odbicia.
Lekko, przewiewnie, pewnie
Cholewka w Endorphin Speed 5 została uproszczona i odchudzona. Techniczna siatka jest cienka, dobrze oddychająca a przepływ powietrza stoi na bardzo wysokim poziomie, szczególnie w przedniej części. Nie jest to jednak papierowa konstrukcja jak w niektórych topowych startówkach, tylko coś bardziej użytkowego, co lepiej znosi codzienne bieganie. W efekcie but pozostaje lekki, ale nie sprawia wrażenia delikatnego czy jednorazowego.
Kształt przodu jest bardziej nieco inny niż wcześniej – toebox jest nieco wyższy i daje więcej miejsca na palce. Nie jest to but dla osób o bardzo szerokich stopach, ale większa ilość przestrzeni z przodu w połączeniu z cienkim elastycznym materiałem sprawia, że Speed 5 dobrze znosi dłuższe biegi i nie uciska przodostopia jak niektóre starsze wersje. Z tego samego powodu śródstopie jest też dobrze dopasowane – but trzyma stopę blisko podeszwy, co poprawia kontrolę co jest ważne szczególnie przy szybszym biegu. Balans między przestrzenią a trzymaniem jest tu, moim zdaniem, dobrze wyczuty.
Zapiętek pozostaje stosunkowo klasyczny: wewnętrznie usztywniony, stabilny. W porównaniu do poprzedniej edycji zapewnia nieco więcej sztywności i trzymania kosztem elastyczności. Dobrze trzyma piętę i nie powinien powodować irytujących ruchów przy dynamicznym biegu. Całościowo dopasowanie jest jednym z mocniejszych punktów Endorphin Speeda 5 – but z jednej strony pewnie trzyma stopę, z drugiej zapewnia trochę swobody, co dobrze wpisuje się w jego uniwersalny charakter.
Środek stawki, który ma sens
Według danych producenta Endorphin Speed 5 waży około 237 gramów w rozmiarze męskim i 204 gramy w rozmiarze damskim co na papierze wygląda bardzo dobrze jak na but z płytką. W praktyce, w większych rozmiarach, waga naturalnie rośnie. W moim 12US but waży 270 gramów. To jednak nadal niewiele i pozostajemy w bezpiecznej strefie lekkich butów do szybkich treningów. To nie jest czołówka najlżejszych modeli na rynku, ale też Speed 5 nie próbuje nią być.
Na tle całej kategorii butów do szybkich treningów Endorphin Speed 5 znajduje się cały czas w okolicach środka stawki. Waży dokładnie tyle ile można oczekiwać od butów tej klasy. To but środka, bez obsesji na punkcie każdego urwanego grama – bardziej liczy się w nim efektywność niż jak najmniejsza ilość gramów w tabeli.
Podsumowując
Endorphin Speed 5 to but, który łączy lekkość i dynamikę z codzienną użytecznością – przyspiesza, kiedy trzeba, ale nie wymusza tempa. Nylonowa płytka i pianka PWRRUN PB tworzą balans między sprężystością a komfortem, a dopracowana cholewka pewnie trzyma stopę. To uniwersalny wybór dla tych, którzy szukają szybkiego, ale przyjaznego buta na treningi i starty.
Kup 15% taniej z kodem rabatowym PAWEŁBIEGA15
na produkty nieprzecenione
